تشریح الزامات، مستندسازی و ممیزی داخلی سیستم مدیریت کیفیت در صنعت نفت، گاز و پتروشیمی (ISO/TS 29001: 2010)

ISO/TS 29001 چیست؟

هدف از این استاندارد توسعه سیستم مدیریت کیفیت به منظور ایجاد بهبود مستمر، پیشگیری از بروز ضایعات و کاهش انحرافات و ضایعات در زنجیره تامین و ارائه کنندگان خدمات در بخش های نفت، پتروشیمی و گازطبیعی میباشد. این استاندارد همزمان با استاندارد و الزامات مشتری مداری، اصول و مبانی الزامات سیستم مدیریت کیفیت را برای سازمان هایی که از این استاندارد استفاده می کنند فراهم می کند. هدف از این استاندارد جلوگیری از صدور گواهی نامه های متعدد و ایجاد نگرش مشترک به سیستم مدیریت کیفیت در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی می باشد.

مخاطبان دوره ISO29001:

1- مدیران ارشد

2- مدیران و کارشناسان تضمین کیفیت

3- مسئولین واحدهای برنامه ریزی و کنترل کیفیت

4- علاقه مندان و دانشجویان رشته های ایمنی، بهداشت و محیط زیست (HSE)

سرفصل دوره ISO29001:

پذیرش سیستم مدیریت کیفیت باید یک تصمیم راهبردی سازمان باشد. طراحی و بکارگیری سیستم مدیریت کیفیت در یک سازمان تحت تاثیر نیازهای در حال تغییر، اهداف ویژه آن، دوره‌های ارائه شده، فرآیندهای به کارگرفته شده، اندازه و ساختار سازمان قرار می گیرد. الزامات سیستم مدیریت کیفیت که در این استاندارد تعیین شده است، مکمل الزامات و یا خواسته های مشخص شده برای دوره هستند. این استاندارد می تواند توسط طرفهای درون سازمان و برون سازمان و ازجمله سازمانهای گواهی کننده جهت ارزیابی توانایی سازمان در برآورده کردن خواسته های مشتری، الزامات مربوط به مقررات و قوانین خود سازمان مورد استفاده قرارگیرد. این استاندارد با استاندارد های ایران 9001 و ایران 14001 هم راستا شده است تا به لحاظ منافع استفاده کنندگان، سازگاری بین استانداردها افزایش یابد.

1- دامنه کاربرد iso29001:

کلیه نیازمندی های این استاندارد بین المللی جنبه عمومی دارد و برای استفاده در همه سازمان ها، صرف نظر از نوع، اندازه و دوره تولیدی، درنظرگرفته شده است. درمواردی که استفاده برخی از الزامات این استاندارد، به دلیل ماهیت سازمان ودوره میسرنباشد میتوان از استفاده آنها صرف نظر نمود.

2- واژگان و تعریف در سیستم مدیریت کیفیت صنایع نفت و گاز:

-کالیبراسیون:

مقایسه وتنظیم نسبت به یک استاندارد با دقت معلوم.

– ویژگی کنترلی:

روش مدون سازمان برای انجام یک فعالیت در یک شرایط تحت کنترل به منظور دستیابی به انطباق با الزامات مشخص شده.

– معیارهای پذیرش طراحی:

حدود تعریف شده برای ویژگی های از مواد، دوره‌های یا خدمات که توسط خود سازمان، مشتری و یا براساس ویژگی های کاربردی به منظور انطباق با طراحی دوره تعریف شده است.

– معیارهای پذیرش تولید:

حدود تعریف شده برای ویژگی هایی از مواد، دوره‌های و خدمات به منظور دستیابی به انطباق با الزامات تولید یا ارائه خدمات.

3- سیستم مدیریت کیفیت:

این بخش شامل الزامات عمومی و الزامات مربوط به مستندات است.

 –الزامات عمومی

سازمان باید یک سیستم مدیریت کیفیت را ایجاد، مدون و اجرا نموده و آنرا برقرار نماید و به طور مداوم اثربخشی آنرا برطبق الزامات این استاندارد بهبود ببخشد. سازمان باید:

• توالی و تعامل بین این فرآیندها را تعیین نماید.

• فرآیندهای مورد نیاز برای سیستم مدیریت کیفیت و کاربرد آنها را در سرتاسر سازمان مشخص نماید.

• معیارها و روشهای لازم جهت حصول اطمینان از اینکه هم اجرا و هم کنترل این فرآیندها اثربخش هستند را تعیین کند.

– الزامات مربوط به مستندات

مستندات سیستم مدیریت کیفیت باید شامل:

• نظامنامه کیفیت

• بیانیه های مدون در مورد خط مشی کیفیت و اهداف کیفیتی

• روشهای اجرایی مدونی که تهیه آنها در این استاندارد الزام شده است.

4- مسئولیت مدیریت:

مسئولیت مدیریت شامل: تعهد مدیریت، مشتری مداری، خط مشی کیفیت، طرح ریزی، مسئولیت، اختیار و انتقال اطلاعات و بازنگری مدیریت می باشد. مدیریت رده بالا باید شواهدی دال برتعهد خود در ایجاد و اجرای سیستم مدیریت کیفیت فراهم آورد، اطمینان یابد که خواسته های مشتری با هدف افزایش سطح رضایت مشتری تعیین و برآورده شود، خط مشی کیفیت برای مقاصد سازمان مناسب است، اهداف کیفیت قابل اندازه گیری بوده و با خط مشی کیفیت همخوان باشد، مسئولیت ها و اختیارات تعیین شده و درون سازمان ابلاغ شود، سیستم مدیریت کیفیت سازمان را در فواصل زمانی برنامه ریزی شده مورد بازنگری قرار دهد.

5- مدیریت منابع:

این بخش شامل:

– تامین منابع: تامین منابع باید با هدف اجرا و ارتقا نظام مدیریت کیفیت و ارتقا رضایت مشتری انجام گیرد.

– منابع انسانی: کارکنانی که کارهای موثر برکیفیت دوره را انجام می دهند باید آموزش، مهارت و تجربه را داشته باشند.

– شایستگی، آگاهی و آموزش: تعیین شایستگی کارکنان اثرگذار بر روی کیفیت، فراهم آوردن آموزش و ارزیابی اثربخشی اقدامات انجام شده می باشد.

– زیرساخت: سازمان باید زیرساخت مورد نیاز جهت دستیابی به انطباق با الزامات و یا خواسته های مربوط به دوره را تعیین، فراهم و برقرار نماید.

– محیط کار: سازمان باید محیط کار مورد نیاز جهت دستیابی به انطباق با الزامات و یا خواسته های مربوط به دوره را تعیین و مدیریت کند.

6- تحقق دوره:

تحقق دوره شامل:

– طرح ریزی پدید آوری دوره: سازمان باید فرآیندهای مورد نیاز برای پدیدآوری دوره را طرح ریزی نموده و تکوین نماید. همچنین این طرح ریزی باید با الزامات مربوط به سایر فرآیندهای مدیریت کیفیت همخوانی داشته باشد.

– فرآیندهای مرتبط با مشتری: این فرآیندها شامل تعیین الزامات و یا خواسته های مربوط به دوره، بازنگری الزامات و یا خواسته های مربوط به دوره و ارتباط با مشتری می باشد.

– طراحی و تکوین: مراحل طراحی و تکوین، بازنگری، تصدیق و صحه گذاری برای مراحل تکوین و مسئولیت ها و اختیارات شامل این بخش می باشد.

– خرید: دوره خریداری شده باید با الزامات مشخص شده انطباق داشته باشد. نوع و گستره کنترل اعمال شده برتامین کننده و دوره خریداری شده باید به تاثیر دوره خریداری شده بر مراحل بعدی پدیدآوری دوره یا بردوره نهایی اثرگذار است.

– تولید و ارائه خدمات: سازمان باید تولید و ارائه خدمات را طرح ریزی کرده و در شرایط تحت کنترل به اجرا درآورد. این شرایط شامل: دردسترس بودن ویژگی های دوره، دردسترس بودن دستورالعمل های کاری، استفاده از تجهیزات مناسب، انجام پایش و اندازه گیری و… می باشد.

– کنترل وسایل پایش و اندازه گیری: سازمان باید وسایل پایش و اندازه گیری را برای فراهم آوردن شواهدی دال بر انطباق دوره با الزامات تعیین شده مشخص کند

7- اندازه گیری، تحلیل و بهبود:

پایش و اندازه گیری شامل رضایت مشتری و ممیزی داخلی است که با هدف تامین رضایت مشتری از سازمان و انجام ممیزی داخلی در فواصل زمانی مشخص و برنامه ریزی شده انجام می گردد.