ایمنی ریگری و اصول صحیح بستن بار

مقدمه

در پروژه های ساختمانی، ریگری جرثقیل یکی از با اهمیت ترین کارهاست. در ایران، ریگر علاوه بر بازرسی و چک کردن اسلینگ ها و متعلقات باربرداری، وظیفه هدایت بار و علامت دادن به اپراتور جرثقیل را نیز بر عهده دارد. به منظور هدایت صحیح و ایمن اپراتور جرثقیل، ریگر بایستی علامتهای ریگری استاندارد جرثقیل را به خوبی شناخته و از آنها استفاده کند. همچنین علاوه بر اپراتور، ریگر جرثقیل هم باید با نحوه کار و محدودیت های کاری جرثقیلی که هدایت میکند تا حدود زیادی آشنا باشد. مثلا باید با مکانیزم های جرثقیل مانند بالا و پایین بردن بار، گردان و خیز بوم آشنا باشد. همچنین باید توانایی خواندن و استفاده از جدول بار (Load Chart) آن تجهیز را داشته باشد. با اینکه استفاده از بیسیم و سایر وسایل ارتباطی الکترونیکی برای هدایت اپراتور، مورد قبول است. استفاده از علامتهای ریگری استاندارد جرثقیل، موثرترین و قابل اعتماد ترین روش است. لوازم ارتباطی الکترونیکی، می توانند مشکل پیدا کرده و اپراتور و ریگر را بدون ارتباط باقی گذارند. همچنین تداخل موج و کانال های بیسیم هم در کارگاه ها متداول است. وقتی اپراتور و ریگر جرثقیل هر دو علامتهای ریگری استاندارد جرثقیل را به خوبی بشناسند، می توان با اطمینان بیشتری عملیات باربرداری را انجام داد.

هدف این دوره:

آموزش برای بلند کردن و انتقال مکانیکی اجسام به طریق صحیح و ایمن

مخاطبان دوره آشنایی با اصول ریگری

– کلیه افراد شاغل در سمت ریگری

– رانندگان جرثقیل

– دانشجویان و علاقه مندان رشته های مرتبط با ایمنی، بهداشت و محیط زیست (HSE)

سرفصل دوره آشنایی با اصول ریگری

1- خطرات حادثه ساز مرتبط با کار ریگر

از جمله خطرات حادثه ساز میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

• نا آگاهی ریگر از ظرفیت مجاز تجهیزات بار برداری
• آشنا نبودن ریگر نسبت به تجهیزات خراب و به کارگیری آنها
• استفاده از تجهیزات ناایمن
• استفاده نادرست از جرثقیل
• شرایط بد آب و هوایی
• خطر تماس الکتریکی

2- شرایط لازم سیم بکسل

عوامل اصلی که جهت انتخاب سیم بکسل باید مورد توجه قرارگیرد شامل:

• مقاومت در مقابل سایش
• مقاومت در مقابل فرسودگی
• مقاومت در مقابل لهیدگی
• مقاومت در مقابل پارگی

3- انواع روش های بستن بار

روش های بستن بار به شرح زیر می باشد:

• سبدی تک رشته ای
• سبدی دو رشته ای
• تک رشته ای خفت
• تک رشته ای دو حلقه
• چند رشته ای

4- علائم دست در ریگری

برای نشان بعضی موارد همچون قلاب بزرگ و کوچک، بلندکردن بار، پایین دادن بار، بوم پایین و بالا و… از علایم دست استفاده می گردد. که در این بخش به تفضیل، به توضیح آن پرداخته شده است.

• تنها یک نفر معین حق دارد به اپراتور جرثقیل علامت دهد. آن شخص BANKSMAN نامیده می شود.
• در هنگام پایین دادن قلاب بزرگ جرثقیل، دست راست مشت کرده و به طرف سر اشاره می کند.
• در هنگام اشاره به  قلاب کوچک، دست راست مشت کرده و به طرف بالا و دست چپ به زیر آرنج دست راست قرار می گیرد.
• در هنگام بلند کردن بار، انگشت اشاره دست راست به طرف بالا و چرخش دست در یک دایره بزرگ انجام می شود.
• و …

مابقی حالات دست به طور مفصل در جزوه اشاره شده است.

5– اقداماتی که باید قبل از عملیات ریگری صورت بگیرد شامل:

• ارزیابی بار
• مسیر عبور
• تجهیزات و وسایل بار برداری
• نشیمن گاه و یا محل استقرار بار
• مشکلات و حوادث پیش بینی نشده

6- شرایط شگل

• باید متناسب با تناژ بار باشد.
• پیم شگل تا آخر بسته شود.
• شگل ساییدگی با شکستگی بیش از حد مجاز از طرف پیم و ته  Uشکل نداشته باشد.

7- شرایط آی بولت

جهت بستن صحیح آی بولت به موتورهای الکتریکی، راکتورها و غیره که به وسیله آی بولت و شگل و سیم بکسل حمل و نقل می گردند، نکات زیر باید رعایت گردد:

• آی بولت متناسب با تناژ بار باشد.
• ساییدگی و شکستگی نداشته باشد.
• تا آخرین رزوه بسته شده باشد.
• اندازه پیچ آی بولت متناسب با محل رزوه شده باشد.
• حدالامکان حلقه آی بولت هم جهت با گردش شگل و سیم بکسل باشد.

8- شرایط تسمه های بار بلند کن

• متناسب با تناژ بار باشد.
• نام شرکت سازنده، نوع مواد سازنده آن و ظرفیت نسبی آن روی آن زده شده باشد.
• حداقل ظرفیت و توان اتصالات آن باید به انداره ظرفیت تسمه باشد.
• اتصالات تسمه جهت جلوگیری از ایجاد صدمه، فاقد لبه های تیز باشند.

*توجه

 درصورت مشاهده هر یک از موارد زیر، سریعا تسمه را از سرویس خارج نمایید:

• اسید و یا سوختگی عمیق
• رشته رشته شدن، آجیدن، پاره شدن یا بریدگی
• ذوب شدن و یا ذغال شدن بخشی از آن
• پوسیدگی یا شکستگی قلاب
• پیچیدگی و خمیدگی اتصالات

9- انواع رشته های بستن بار

• زنجیر
• طناب فلزی
• تسمه

هر کدام از این تجهیزات موارد استفاده گوناگونی دارند که به نسبت قابلیت آن ها به کار گرفته می شوند.

10- موارد ایمنی که قبل از شروع به کار باید بکار گرفته شوند:

– رشته های صدمه دیده را هرگز به کار نبرید.

– رشته ها را هرگز با گره زدن کوتاه نکنید. رشته ها نباید حتی تاب هم داشته باشند.

– هرگز به بار شوک وارد نکنید.

– هرگز از رشته های با ظرفیت کم برای بارهای سنگین استفاده نکنید.

– دست و انگشتان خود را بین بار و رشته، گیر نیندازید که نتیجه آن قطعی انگشت خواهد بود.

– استفاده از دستکش ایمنی را فراموش نکنید.

– هرگونه انگشتر، ساعت، دستبند و زینت آلات بر روی دست ها می تواند حادثه ساز شود.

– حتی المقدور از Basket برای کار با Crawler Crane استفاده نکنید.

– قلاب جرثقیل باید دارای ضامن ایمنی سالم باشد.

– هارنس را به قلاب جرثقیل وصل کنید نه به سبد.

– دقت کنید نقاط اتصال، قلاب ها و سبد بازرسی و تایید شده باشد.

11- رعایت اصول ایمنی در صورت بروز مشکلات

• مواظب کابل های برق فشار قوی باشید.
• رشته ها را از لبه های تیز از طریق فاصله گذاری محافظت نمایید.
• تمام اطراف وسیله را قبل از شروع کار چک کنید.
• همه وسایل از قبیل زنجیر، رشته، طناب سیمی، تسمه، قلاب و … را قبل از شروع کار چک کنید.
• نشیمنگاه بار باید تراز و پذیرای بار باشد.

12- جمع بندی

انجام عملیات ریگری به شکل ایمن برای تمام کارکنان در محل کار حیاتی است. بی دقتی باعث خسارت و احتمالا مرگ خواهد شد.